Við opnun fjármálamarkaða geta gjaldmiðlamál skipt miklu máli. Lítill og óþekktur gjaldmiðill getur þannig verið hindrun fyrir annars opið og alþjóðlegt fjármálakerfi og því er ekki óalgengt að smáþjóðir kjósi að notast við stærri mynt eða að tengja eigin mynt við stærri mynt með fastgengisstefnu. Mikill innflutningur smáríkja getur ennfremur gert það að verkum að gengisbreytingar hafi mikil áhrif á verðlag enda innfluttar vörur stærri hluti af neyslu smáríkja en annarra ríkja. Þar af leiðandi getur ávinningur þess að hafa sjálfstæða mynt verið takmarkaður fyrir minni lönd.
Mannauður
Það er gömul saga og ný að menntun stuðli að hagvexti og velferð, hvort sem er í smærri eða stærri ríkjum. Hin takmarkaða stærð vinnuafls í smáríkjum gerir það hins vegar að verkum að líklegra er að smáríki geti skarað fram úr með aukinni þekkingu og/eða sérhæfingu.
Á meðal þjóða þar sem menntunarstig er afar lágt er fjárfesting í menntun hlutfallslega ennþá arðbærari. Hefur Þorvaldur Gylfason tæpt á þessu í samanburði landa á milli í viðamikilli umfjöllun um uppsprettur hagvaxtar í heiminum. Ber hann sérstaklega saman smáríkin Barbados og Haítí. Var efnahagsleg frammistaða þessara tveggja landa í Karíbahafinu afar misjöfn á seinni hluta tuttugustu aldarinnar, en frá 1966, þegar löndin stóðu nokkurn vegin jafnfætis í fátækt sinni, til 1997, jukust lífskjörin margfalt meira á Barbados – raunar svo mikið að þjóðarframleiðsla á mann á Barbados var orðin næstum 20 sinnum meiri en í Haíti við lok tímabilsins. Telur Þorvaldur að veigamesti hlekkurinn í hagvexti Barbados hafi verið aukin fjárfesting í menntun: Ólæsi í lok tímabilsins var einungis 1% í landinu, samanborið við 50% í Haítí, næstum öll ungmenni á Barbados (97%) sóttu framhaldsskóla samanborið við 24% í Haítí og 30% hvers árgangs sótti háskóla samanborið við einungis 1% í Haítí.
Samstillt og samvinnufús þjóð
Sökum stærðar sinnar er almennt talið að smáríki njóti þess í meira mæli en önnur ríki að íbúar þess séu samstilltir og samvinnufúsir og að það skapi frjótt umhverfi fyrir hagvöxt. Koma þar ýmsir þættir til: Litlar þjóðir eru einsleitari en þær stærri og því auðveldara að gera íbúunum til geðs; stjórnsýsla og umhverfi er kvikara og sveigjanlegra gagnvart breytingum á ytri áhrifaþáttum; og algengara er að almenningur eigi bein samskipti við kjörna fulltrúa sína og embættismenn, sem og sín á milli. Stofnanabygging samfélagsins verður þar af leiðandi skilvirkari og vænlegri til árangurs.
Vegna þessarar samkenndar er mun meira óþol gagnvart ójöfnuði, fátækt og veikburða almenningsþjónustu í smáríkjum. Hafa Norðurlöndin, sem öll byggja á traustu velferðarkerfi, sýnt að slík samkennd og samvinna dregur síst úr efnahagslegri velmegun enda eru löndin fimm öll ofarlega í mælingum á lífsgæðum og samkeppnishæfni þjóða.
Að lokum
Þrátt fyrir að smáríki standi frammi fyrir verulegum áskorunum sem tengjast smæð þeirra hafa þau engu að síður náð góðum árangri í efnahagslegu tilliti. Benda ýmsar rannsóknir til þess að þau séu aukinheldur að jafnaði ríkari en aðrar þjóðir og er ljóst að einhverjir sameiginlegir þættir í fari þeirra gera það að verkum.
Og þeir eru ekki einungis hagrænir, eins og gjarnan er látið að liggja. Menning þjóðar, samskipti og félagslegur auður eru allt þættir sem hafa mikil áhrif á efnahagslega frammistöðu þjóða, sérstaklega hjá þeim fámennari. Lágir skattar og hagfellt fjármálaumhverfi dugar ekki eitt og sér til - hugmyndaauðgi, tengslanet, menntun, samkennd og hugsanagangur, svo fátt eitt sé nefnt, eru ekki síður mikilvægir þættir fyrir vöxt þeirra og viðgang.
Mikilvægt er fyrir smáríki sem stefna að betra samfélagi, hvort sem er rík eða fátæk, að huga að þessum fjölbreyttu þáttum. Í grundvallaratriðum eru þeir uppspretta auðæfa þeirra.
Heimildir:
Alesina, Alberto, og Enrico Spolaore. 2003. The Size of Nations. The MIT Press. Cambridge, Massachusetts.Armstrong, Harvey og Robert Read. 2004. „Insularity, Remoteness, Mountains and Archipelagos: A Combination of Challenges Facing Small States?“ Ritgerð fyrir ráðstefnuna „Europe at the Margins: EU Regional Policy, Peripherality and Rurality“, University of Angers, 15.-16. apríl.
Armstrong, Harvey, R.J. de Kervenoael, X. Li og Robert Read. 1998. „A Comparison of the Economic Performance of Different Micro-states, and Between Micro-states and Larger Countries“, World Development, 26, 4, 639-656
hGirls Sex Naked Men G Fsbist Margur er knár þótt hann sé smár (II) « Vefritið Girls Sex Naked Men G Fsbistt a Man uGirls Sex Naked Men G Fsbist Margur er knár þótt hann sé smár (II) « Vefritið Girls Sex Naked Men G Fsbistu p Sex Cunt Naked